Doğal Dil İşleme (NLP): Bilgisayarlar İnsan Dilini Nasıl Anlıyor ve İşliyor?

Doğal Dil İşleme (NLP), bilgisayarların insan dilini anlamasını, üretmesini ve işlemesini sağlayan yapay zeka alanıdır. 2025’te Transformer mimarisi ve büyük dil modelleri (LLM) sayesinde Türkçe NLP’de devrim yaşanıyor.

Chatbot ve sanal asistanlar artık en yaygın kullanım: Türkiye’de bankalar, GSM operatörleri ve e-ticaret sitelerinin %80’i LLM tabanlı Türkçe chatbot kullanıyor. Müşteri hizmetleri maliyetleri %60’a varan oranda düşüyor.

Metin analizi tarafında duygu analizi, otomatik özetleme ve hukuki belge sınıflandırması öne çıkıyor. Bir hukuk bürosu 2025’te 300.000 sözleşmeyi otomatik analiz ederek yıllık 400 adam/gün tasarruf sağladı.

Türkçe dil modelleri hızla gelişiyor: TUBITAK’ın Türkçe GPT modeli, RAG tabanlı yerel çözümler ve Turkcell’in DiyalogGPT’si gibi yerli girişimler artık global rakiplerle yarışıyor. 2025’te kamu kurumları da kendi veri setleriyle fine-tune edilmiş Türkçe modelleri kullanmaya başlıyor.